Muốn chọn được truyện ngôn tình hợp gu, hãy bắt đầu từ chính mình chứ đừng bắt đầu từ bảng xếp hạng: bạn đọc để làm gì, chịu được bao nhiêu nỗi buồn, thích đứng ở đâu, có bao nhiêu thời gian, và ghét điều gì nhất. Năm câu trả lời đó lọc được phần lớn những truyện đọc ba chương rồi bỏ.
Người mới hay mắc một lỗi giống nhau: nghe bạn khen một truyện nổi tiếng, mở ra đọc, thấy mệt, rồi kết luận mình "không hợp ngôn tình". Thật ra ngôn tình rộng như một con chợ, có gian bán chè ngọt, có gian bán ớt cay. Bài này đi qua từng câu hỏi, mỗi câu kèm ví dụ cụ thể từ kho truyện ngôn tình Việt viết mới trên aitruyen.com để bạn thử ngay.
Câu hỏi thứ nhất: bạn đọc để nghỉ ngơi hay để được lay động
Hai mục đích này dẫn tới hai loại truyện rất khác. Nếu bạn đọc vào buổi tối sau một ngày làm việc dài, đầu óc chỉ muốn được thả lỏng, thì truyện ngọt, truyện hài, truyện đời thường là chỗ an toàn. Xung đột trong những truyện ấy thường nhỏ: hiểu nhầm, cãi nhau vì một chuyện vặt, một bên ngại nói thật. Bạn gấp máy đi ngủ mà lòng nhẹ hơn.
Nếu bạn muốn một truyện làm mình nghĩ ngợi vài hôm, muốn khóc một trận cho đã, thì truyện ngược có hậu, truyện về mất mát, truyện chạm tới gia đình và quá khứ sẽ hợp hơn. Những truyện này đòi người đọc bỏ vào nhiều cảm xúc hơn, nên đừng mở chúng vào lúc bạn đang mệt hay đang buồn sẵn.
Một ví dụ đứng giữa hai đầu: Phòng hai lẻ bảy, ông Thanh Xuân và bà Xuân Thanh kể chuyện công ty du lịch đọc nhầm tên, xếp một ông thợ lò về hưu và một bà giáo về hưu ở chung phòng trên đảo Cô Tô. Ông phải bật đèn mới ngủ được, bà phải tắt đèn mới ngủ được. Chỉ từng ấy đã đủ buồn cười, nhưng hai nhân vật tuổi xế chiều mang theo cả một đời người, nên tiếng cười có chiều sâu. Truyện ba chương, hợp với buổi tối muốn nghỉ mà vẫn muốn được chạm vào lòng.
Câu hỏi thứ hai: bạn chịu được bao nhiêu nỗi buồn
Đây là câu hỏi người đọc ít tự hỏi nhất, trong khi nó quyết định bạn có đọc hết truyện hay không. Bảng dưới gợi cách tự xếp mình vào một mức:
| Mức | Dấu hiệu bạn ở mức này | Nên tìm truyện có nhãn |
|---|---|---|
| Không chịu được buồn | Đọc tới đoạn chia tay là gấp máy, khó ngủ | ngọt, hài, sủng lành mạnh, HE |
| Buồn nhẹ thì được | Thích có chút hiểu lầm nhưng phải gỡ sớm | ngọt có ngược nhẹ, oan gia, HE |
| Buồn vừa, miễn có hậu | Chịu được chia cách dài nếu biết cuối cùng ổn | ngược trước ngọt sau, gương vỡ lại lành, HE |
| Thích được khóc | Tìm truyện để xả cảm xúc, không sợ kết buồn | ngược tâm, SE, OE |
Nếu chưa biết mình ở mức nào, bắt đầu từ mức thứ hai rồi nhích dần lên. Đi ngược lại, mở đầu bằng một truyện SE nặng, thường làm người mới sợ cả thể loại.
Mức chịu buồn cũng đổi theo mùa trong đời. Lúc đang ổn, nhiều người thích một truyện làm mình rưng rưng. Lúc vừa mất việc, vừa chia tay, vừa chăm người ốm, cùng người ấy lại chỉ muốn đọc thứ gì nhẹ. Đừng giữ một nhãn cho mình mãi; mỗi lần chọn truyện mới, tự hỏi lại mình đang ở mức nào trong tuần này.
Câu hỏi thứ ba: bạn muốn đứng ở đâu
Phố thị hôm nay. Văn phòng, quán cà phê, chung cư, công trường. Hợp với người thích nhận ra đời mình trong truyện. Điều khoản thứ mười ba của tổng giám đốc là một kiểu truyện tổng tài khác thường: nữ chính là người hiệu đính hợp đồng, chỉ ra một điều khoản vô hiệu trong bản thoả thuận hôn nhân của chính người đàn ông ngồi đối diện. Ai thích truyện tổng tài mà ngán nữ chính ngây ngô thì nên thử.
Làng quê, miền biển, miền Tây. Nhịp chậm, nhiều nghề truyền thống, nhiều mùi vị. Tiếng huýt trên ngọn thốt nốt mở ra ở chân núi Cô Tô lúc năm giờ sáng, với ba tiếng huýt trên ngọn cây mà nữ chính chưa nghe lại suốt mười lăm năm. Người thích văn có không khí, có tiếng động, có cây cỏ sẽ thấy hợp.
Cổ đại. Triều đình, phố chợ, hiệu thuốc, nhà buôn. Không phải truyện cổ đại nào cũng là cung đấu; có truyện gần với truyện trinh thám. Đáy bát không nói dối bắt đầu từ một hàng kiến bò lên miệng bát thuốc, chứng cứ duy nhất để con gái thầy lang tin cha mình vô tội. Hợp với người thích vừa yêu vừa phá án.
Trung niên, tuổi xế chiều. Ít người nghĩ tới, nhưng đây là mảng nhiều truyện đẹp: tình yêu không còn vội, nhân vật có quá khứ dày. Người đọc trên bốn mươi thường thấy mình trong đó.
Câu hỏi thứ tư: bạn có bao nhiêu thời gian
Độ dài là chuyện thực tế mà nhiều người bỏ qua. Một truyện ba chương đọc trọn trong một buổi tối. Một truyện mười một chương cần vài tối. Một truyện ba mươi sáu chương có thể theo bạn vài tuần. Không có độ dài nào hay hơn độ dài nào; chỉ có độ dài hợp hay không hợp với nhịp sống của bạn lúc này.
Nếu bạn đang bận, đang ôn thi, đang chăm con nhỏ, hãy chọn truyện ngắn đã hoàn. Đọc xong trong một hơi cho cảm giác trọn vẹn, không bị một câu chuyện dở dang kéo đi suốt ngày. Nếu bạn sắp có một kỳ nghỉ, một chuyến xe dài, thì đó là lúc mở một truyện dài, để có thời gian sống cùng nhân vật.
Một lỗi hay gặp là bắt đầu truyện dài vào lúc bận nhất, đọc mỗi tối hai chương, sau một tuần quên ai là ai, rồi bỏ. Lần sau gặp lại truyện ấy, bạn đã mang sẵn cảm giác "truyện này chán", trong khi lỗi nằm ở thời điểm chứ không phải ở truyện. Trong kho của aitruyen.com, mỗi truyện ghi rõ số chương ngay ở trang giới thiệu; liếc con số đó trước khi bấm đọc là thói quen nhỏ mà đỡ được nhiều lần bỏ dở.
Câu hỏi thứ năm: điều gì bạn ghét nhất trong một truyện tình
Câu hỏi này lọc mạnh hơn cả bốn câu trên, vì một chi tiết khó chịu có thể làm hỏng cả trăm trang hay. Thử liệt kê ba thứ bạn không muốn gặp. Vài thứ người đọc hay ghi:
- Nam chính độc đoán, coi việc kiểm soát là thương. Đây cũng là điều nên tránh khi giới thiệu truyện cho người trẻ.
- Nữ chính chỉ khóc và chờ được cứu, không tự làm gì cho đời mình.
- Hiểu lầm kéo dài chỉ vì hai người không chịu nói với nhau một câu.
- Nữ phụ độc ác vô cớ, ác để cốt truyện có chuyện.
- Tình tiết trùng hợp dồn dập kiểu mất trí nhớ, tai nạn, con rơi trong cùng một truyện.
- Kết thúc vội, mọi nút thắt được gỡ trong một chương.
Có một cách tìm ra danh sách này nhanh: nghĩ lại truyện gần nhất bạn bỏ dở và hỏi mình bỏ ở đoạn nào, vì sao. Câu trả lời thường cụ thể hơn bạn tưởng, như "bỏ khi nam chính giật điện thoại của nữ chính" hay "bỏ khi hiểu lầm kéo sang chương thứ mười". Đó chính là một dòng trong danh sách ghét của bạn.
Khi đã có danh sách này, đọc văn án và vài chương đầu với con mắt tìm đúng những dấu hiệu ấy. Gặp rồi thì bỏ sớm, không tiếc. Một người đọc biết mình ghét gì thường đọc vui hơn hẳn người cố đọc cho xong mọi thứ.
Ba lối chọn truyện hay dẫn tới bỏ dở
Chọn theo lời khen của người có gu khác mình. Bạn thân mê truyện ngược nặng, khen một truyện "hay xé lòng", bạn mở ra và chỉ thấy mệt. Lời khen chỉ có ích khi người khen đọc cùng kiểu với bạn. Lần sau nghe khen, hỏi thêm một câu: truyện đó buồn tới mức nào, kết ra sao, dài bao nhiêu.
Chọn theo tên truyện hoặc ảnh bìa. Tên truyện được đặt để gợi tò mò, không phải để mô tả. Một cái tên nghe như chuyện hài có thể dẫn vào một truyện nhiều nước mắt. Ảnh bìa lại càng ít nói được gì về giọng văn. Văn án và chương đầu mới là chỗ đáng tin hơn.
Chọn theo nỗi sợ bỏ lỡ. Thấy cả nhóm bạn bàn về một truyện, bạn đọc để có chuyện mà nói, dù truyện không hợp. Đọc kiểu này thường dừng ở giữa, và để lại cảm giác mình đọc chậm, đọc kém. Thật ra bạn chỉ đang đọc hộ người khác. Một truyện bạn tự chọn và đọc hết vui hơn ba truyện đọc dở vì người khác.
Chọn quá nhiều cùng lúc. Mở năm truyện song song, mỗi truyện vài chương, rồi không theo nổi truyện nào. Người đọc lâu năm thường giữ tối đa hai truyện đang đọc: một truyện dài cho những tối rảnh, một truyện ngắn cho lúc chờ đợi.
Ghép năm câu trả lời thành một "phiếu gu" của riêng bạn
Lấy một tờ giấy hoặc mở ghi chú trên điện thoại, viết năm dòng ứng với năm câu hỏi. Ví dụ giả định: đọc để nghỉ ngơi; buồn nhẹ thì được; thích phố thị và miền biển; mỗi tối chỉ có nửa tiếng; ghét nam chính kiểm soát. Từ năm dòng ấy, bạn biết ngay nên tìm truyện ngọt có chút oan gia, bối cảnh hiện đại, ba tới mười một chương, đã hoàn.
Phiếu gu không đứng yên. Sau mười truyện, bạn sẽ thấy mình đổi: có thể từ chỗ sợ buồn chuyển sang thích truyện ngược có hậu, có thể từ chỗ chỉ đọc hiện đại chuyển sang mê cổ đại. Mỗi lần đọc xong một truyện thích, ghi thêm một dòng vì sao thích. Ba tháng sau đọc lại các dòng ấy, bạn sẽ hiểu gu của mình rõ hơn bất cứ bảng xếp hạng nào.
Còn khi bí, cứ mở trang chủ, chọn nhóm truyện hợp mức buồn của bạn, rồi đọc văn án của năm truyện liền nhau. Truyện nào làm bạn muốn biết chuyện gì xảy ra tiếp ngay ở câu cuối văn án, mở truyện đó trước.
Câu hỏi thường gặp
Người mới đọc ngôn tình nên bắt đầu bằng truyện ngắn hay truyện dài?
Nên bắt đầu bằng truyện ngắn đã hoàn, khoảng ba tới mười một chương. Đọc trọn một truyện cho bạn cảm giác thể loại này vận hành ra sao, và biết mình thích gì trước khi bỏ thời gian cho một truyện dài.
Đọc ba chương mà chưa thấy hay thì có nên bỏ không?
Nếu ba chương đầu bạn không nhớ nổi tên nhân vật chính hay không muốn biết chuyện gì xảy ra tiếp, thì bỏ cũng không sao. Có truyện mở chậm, nhưng một truyện tốt thường đã gài được ít nhất một câu hỏi khiến bạn tò mò từ chương đầu.
Làm sao biết một truyện có nam chính kiểu kiểm soát trước khi đọc?
Đọc kỹ văn án và tìm những chữ như chiếm hữu, giam giữ, ép cưới, không cho đi. Đọc lướt vài chương giữa để xem cách nam chính đối xử với nữ chính khi hai người bất đồng. Nếu thấy cấm đoán và đe doạ được kể như biểu hiện của tình yêu thì nên cân nhắc.
Có nên chọn truyện theo bảng xếp hạng lượt đọc không?
Bảng xếp hạng cho biết nhiều người đã đọc, không cho biết truyện hợp với bạn. Một truyện ngược nặng đứng đầu bảng vẫn có thể làm người sợ buồn khó chịu. Nên dùng bảng xếp hạng như một gợi ý, rồi lọc lại bằng gu của mình.
Đang buồn thì nên đọc truyện ngọt hay truyện ngược?
Phần đông người đọc thấy truyện ngọt, truyện hài, truyện ấm áp đời thường dễ chịu hơn khi đang buồn. Có người lại thích một truyện buồn để khóc cho nhẹ lòng. Hãy thử và nghe chính mình; nếu đọc xong thấy nặng nề hơn thì đổi hướng.
